Địa ngục trần gian

ĐỊA NGỤC TRẦN GIAN

Nhà xuất bản Hội Nhà văn phát hành tiểu thuyết “Địa Ngục Trần Gian” của người khổng lồ Dostoyevsky do nhà thơ, dịch giả Đào Quốc Minh dịch.

Mọi tác phẩm của Dostoyevsky đều đi đến tận cùng đời sống thế gian này và mọi bóng tối kinh hoàng của con người đều được ông khám phá và gọi tên. Tôi đọc ông mà run sợ và kinh hãi cái thế giới người của chúng ta. Run sợ và kinh hãi nhưng không thể bỏ mà lại làm tôi đọc đến chữ cuối cùng. Và tôi nhận thấy: Cái nhìn của Dostoyevsky luôn chạm vào đáy của bản chất người.

Điều đáng sợ nhất của cuốn sách không phải là những cảnh bạo lực hay tội ác, điều đáng sợ nhất chính là sự bình thường hóa của cái ác. Những kẻ giết người, cướp bóc, phản bội… không hiện lên như quái vật, chúng là những con người rất đỗi quen thuộc, thậm chí đôi khi còn hiền lành, hồn nhiên và mang danh lẽ phải một cách đáng kinh ngạc.

Khi viết tiểu thuyết này, Dostoyevsky không thể hình dung rằng: thế giới con người đang sống lúc này đã được ông dự báo. Ông không phải là nhà tiên tri. Ông chỉ là người thấu hiểu tận cùng con người mà thôi. Đọc Địa Ngục Trần Gian tôi nghĩ ông đang sống trong thời đại này và viết về chính nó. Bởi chỉ cần ngước mắt quan sát và cúi đầu suy tưởng bạn sẽ thấy chúng ta đang sống trong cái thế giới mà Dostoyevsky đã gọi tên từ hơn 160 năm về trước.

Dostoyevsky đi đến tận cùng sự độc ác và suy đồi của thế giới người nhưng ông không dìm chúng ta vào bóng tối của sự tuyệt vọng. Ông vẫn nhóm lên trong bóng tối man rợ một ngọn đèn của nhân tính. Ông vẫn mang cho con người niềm tin cứu rỗi.

Qua bản dịch của mình, nhà thơ Đào Quốc Minh đã làm hiện lên văn phong của Dostoyevsky, hiện lên cái thế giới ác quỷ và hiện lên thông điệp mà nhà văn gửi cho người đọc của ông không chỉ trong thời đại ông sống mà cả bây giờ.

(NGUYỄN QUANG THIỀU)