50 tác phẩm được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

Giải thưởng Sách Quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2018 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Qua 7 kỳ tổ chức, giải thưởng dần khẳng định vị thế là giải thưởng cấp quốc gia trong lĩnh vực xuất bản, góp phần phát hiện và tôn vinh nhiều tác phẩm có giá trị, đồng thời định hướng bạn đọc, lan tỏa văn hóa đọc và thúc đẩy sự phát triển của ngành xuất bản.

Phát biểu tại lễ trao giải, ông Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, biểu dương những đóng góp của đội ngũ làm công tác xuất bản trên cả nước.

Ông Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, phát biểu tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII (Ảnh: Việt Linh).

“Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt biểu dương, ghi nhận và cảm ơn những đóng góp thầm lặng nhưng rất to lớn của đội ngũ những người làm công tác xuất bản trong cả nước; những người bền bỉ chắt lọc tri thức, gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần của dân tộc, đồng thời góp phần đưa tinh hoa tri thức nhân loại đến với bạn đọc Việt Nam”, ông Quyết nói.

Theo ông Trịnh Văn Quyết, trong giai đoạn mới, ngành xuất bản cần tiếp tục nâng cao chất lượng tư tưởng, học thuật và giá trị văn hóa của mỗi tác phẩm; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển văn hóa đọc trong toàn xã hội; tăng cường hợp tác quốc tế về xuất bản và dịch thuật; đồng thời tiếp tục nâng tầm Giải thưởng Sách Quốc gia để trở thành một thiết chế văn hóa có uy tín cao, có sức lan tỏa rộng.

Đại diện các tác giả, đơn vị có tác phẩm đoạt giải A Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII được vinh danh (Ảnh: Việt Linh).

Giải thưởng Sách Quốc gia năm nay thu hút sự tham gia của 46 trong tổng số 52 nhà xuất bản trên cả nước với 397 tên sách và bộ sách, tương ứng 512 cuốn. Số lượng tác phẩm tham dự tăng so với mùa giải trước, thêm 25 tên sách và bộ sách, tương đương 57 cuốn sách.

Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” ghi nhận hơn 150 cuốn sách do độc giả đề cử. Sau 2 vòng sơ khảo và bình chọn, các tác phẩm tiêu biểu được lựa chọn để trình Hội đồng Chung khảo xem xét.

Hội đồng Sơ khảo, Hội đồng Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia năm nay quy tụ hơn 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành và nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Quy trình chấm giải được thực hiện nghiêm túc qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện và bỏ phiếu kín, bảo đảm tính khách quan và chuyên môn.

Kết quả, 50 cuốn sách và bộ sách được đề nghị trao giải, gồm 2 giải A, 17 giải B, 23 giải C, 5 giải Khuyến khích và 5 giải “Sách được bạn đọc yêu thích”.

Giải B, tác phẩm “Theo dấu chân Người” của tác giả Trình Quang Phú, NXB Hội Nhà văn.

Ở hạng mục cao nhất, 2 giải A được trao cho cuốn Lịch sử Việt Nam bằng hình do Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A thực hiện cùng nhiều tác giả (NXB Đại học Sư phạm) và bộ sách Lịch sử Văn minh thế giới gồm 11 phần, 45 cuốn của Will và Ariel Durant, do nhóm dịch giả Huỳnh Ngọc Chiến, Phan Thanh Lưu, Phạm Viêm Phương, Bùi Thanh Châu, Bùi Xuân Linh, Đỗ Lan chuyển ngữ (NXB Khoa học xã hội và Viện Giáo dục IRED).

Giải B được trao cho 17 tác phẩm, tiêu biểu như: Từ điển ngôn ngữ học của Nguyễn Thiện Giáp; Quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả – Cơ sở lý luận và thực tiễn ở Việt Nam hiện nay do PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến và PGS.TS. Lê Hải Bình đồng chủ biên; Thế giới đang thay đổi: Trật tự đa cực xuất hiện; Lĩnh Nam chích quái (khảo luận, dịch chú và nguyên bản chữ Hán); Chiến trường bán dẫn; Tuyển tập những bệnh án lâm sàng đặc sắc; Viết lại mã sự sống của Walter Isaacson; cùng nhiều tác phẩm văn học và sách thiếu nhi như Trên đỉnh giời của Y Ban, Kể chuyện Điện Biên Phủ của Hữu Mai hay Gánh gánh… gồng gồng… của Xuân Phượng.

Tác phẩm “Nhà và Người” của họa sĩ Lê Thiết Cương, NXb Hội Nhà văn và CTY CPVH & TT Liên Việt Việt ấn hành đạt giải C tại lễ trao giải.

Bên cạnh đó, 23 giải C được trao cho nhiều công trình nghiên cứu và tác phẩm văn học, khoa học, nghệ thuật như Địa chiến lược Việt Nam tầm nhìn 2030 của PGS.TSKH Trần Khánh; Tinh hoa kinh tế học của Paul Krugman và Robin Wells; Lịch sử chữ quốc ngữ (1615-1919); Đường mòn Hồ Chí Minh; Ô nhiễm không khí; Bảo tồn di tích và di sản văn hóa của Hoàng Đạo Kính; hay các tác phẩm văn học như Ngắn dần đều, Gia đình có bốn chị em gái, Dưới khung trời ngát xanh.

Ở hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích”, 5 tác phẩm được vinh danh gồm: Mưa đỏ của nhà văn Chu Lai; Thư cho em (Chuyện tình tướng Hoàng Đan và vợ qua lời kể con trai); Tư duy mở của Nguyễn Anh Dũng; Gánh gánh… gồng gồng… của Xuân Phượng; và Khéo khôn với tiền tránh những ưu phiền của tác giả Lê Thị Thúy Sen, minh họa Thăng Fly.

Tác phẩm “Thư cho em (Chuyện tình tướng Hoàng Đan và vợ qua lời kể của con trai”, tác giả Hoàng Nam Tiến do NXb Hội Nhà văn và CTY CPVH VH&TT Nhã Nam ấn hành nhận giải “sách được bạn đọc yêu thích”.

Ngoài ra, Ban tổ chức cũng trao 5 giải Khuyến khích cho các tác phẩm như Khủng hoảng không bắt đầu từ truyền thông của Lê Quốc Vinh; Phòng, chống tiêu cực trong cán bộ, đảng viên ở Việt Nam hiện nay; Câu chuyện nghệ thuật – Lịch sử nghệ thuật qua các trào lưu lớn; Hướng tới một nền kiến trúc mới của Le Corbusier; và bộ sách Thiên nhiên kỳ thú.

Với những điều chỉnh về cơ cấu và tiêu chí xét chọn, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tiếp tục hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng xuất bản, phát hiện và tôn vinh các tác phẩm có giá trị bền vững, qua đó góp phần lan tỏa tri thức, thúc đẩy văn hóa đọc và đóng góp cho sự phát triển của đời sống tinh thần, học thuật trong xã hội.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức cũng phối hợp với các nhà xuất bản tổ chức trưng bày, giới thiệu các bộ sách có giá trị cao được xuất bản trong thời gian qua và các tác phẩm đạt giải qua các kỳ. Hoạt động này nhằm tiếp tục lan tỏa giá trị của sách, tạo không gian kết nối giữa tác giả, nhà xuất bản và bạn đọc.

Mai Châm* Theo Báo Dân Trí – 8/3/2026.