Sáng ngày 20/9, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Hội Nhà văn phối hợp cùng Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam tổ chức ra mắt tập thơ “Đồng – Tuyển tập xứ 2” của nhà thơ Trần Lê Khánh. Sự kiện thu hút sự quan tâm của nhiều văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và độc giả yêu thơ, trong đó đáng chú ý là những chia sẻ tâm huyết đến từ nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam.
Nhà thơ Trần Lê Khánh sinh năm 1971 tại Kim Bôi (Hòa Bình), hiện sống và làm việc tại TP.Hồ Chí Minh. Xuất thân từ lĩnh vực tài chính, anh chuyển qua con đường sáng tác và từ năm 2015, anh dành trọn sự say mê cho thơ lục bát và thơ ngắn. Các tập thơ đã xuất bản tiêu biểu như Lục bát múa (2016), Dòng sông không vội (2017), Ngày như chiếc lá (2018),… Và với Đồng – Tuyển tập xứ 2, Trần Lê Khánh tiếp tục khẳng định hành trình của riêng mình trong thể thơ dân tộc quen thuộc.
Tập thơ chia làm 100 bài lục bát, chia thành “mười chương” và “chương cuối”, viết chủ yếu về đồng quê, thiên nhiên và con người. Điều đặc biệt là mỗi cặp lục bát khi tách ra đều có thể đứng độc lập mà vẫn truyền tải được những thông điệp một cách sâu sắc và đầy đủ.
“Với tư cách là một độc giả, tôi thấy việc Trần Lê Khánh lựa chọn lục bát là một quyết định táo bạo”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chia sẻ trong buổi ra mắt sách. Theo ông, lục bát là một thể thơ vốn giàu nhạc tính, âm điệu du dương, nhưng không phải ai cũng thành công trong việc vận dụng thể thơ tuy cũ mà mới, tuy mới mà quen thuộc này trong các sáng tác của mình. “Thơ lục bát là một cái bẫy khiến các nhà thơ tưởng mình đã làm xong một bài thơ nhưng có thể chết trong chính bài thơ đó. Bởi tính chất véo von đầy nhạc tính của tiếng Việt cùng niêm luật chặt chẽ làm cho sự bùng nổ trong lý tưởng rất khó thực hiện.”
Trần Lê Khánh là gương mặt tiêu biểu trong số ít những người có thể thực sự làm mới được thể thơ lục bát truyền thống. “Trần Lê Khánh vượt qua được cái bẫy của duy cảm, đi sâu vào cõi thiền giữa thế giới nhiều nhiều biến động. Thơ Trần Lê Khánh có chiều sâu và tính triết lý trải dài vô tận. Cái đẹp trong thơ anh kỳ lạ mà đặc biệt, vô tận, khó có thể hiểu được hết toàn bộ ý thơ”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều nhấn mạnh.
Cùng trong buổi ra mắt này, nhà thơ Nguyễn Việt Chiến, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam cũng có những phát biểu đồng tình rằng thơ lục bát của Trần Lê Khánh được làm mới nhờ những liên tưởng bất ngờ và giàu tính siêu thực. “Từ những chi tiết rất nhỏ, tác giả tạo nên những ý thơ độc đáo khái quát về nhân sinh, vũ trụ. Nhờ vậy, thơ lục bát của anh nối dài truyền thống, nhưng mở ra một hướng đi mới góp phần đưa thể thơ dân tộc đến gần hơn với những cảm quan hiện đại”, nhà thơ chia sẻ.
Ở một góc nhìn khác, PGS.TS Hoàng Kim Ngọc, giảng viên trường Đại học Thăng Long cũng nhận xét: “Thơ Trần Lê Khánh là tiếng nói của một nhà thơ hiện đại nhưng thấm nhuần giáo lý Phật giáo. Những hình ảnh đời thường lại trở thành biểu tượng cho sự an nhiên, giải thoát.”
Như vậy, tại buổi ra mắt, các nhà nghiên cứu, nhà thơ đều nhấn mạnh rằng: thơ Trần Lê Khánh đã làm mới thể thơ lục bát bằng những liên tưởng bất ngờ, từ những chi tiết nhỏ bé gợi mở cả một thế giới đầy thiền tính và giá trị nhân sinh. Với tập thơ Đồng – Tuyển tập xứ 2, Trần Lê Khánh tiếp tục khẳng định thành công của mình trong hành trình riêng với thơ lục bát, góp phần mở rộng biên độ sáng tạo cho thể thơ dân tộc. Như lời khẳng định của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: “Trần Lê Khánh đã đi vào đời sống thơ ca một cách đầy cảm hứng, lặng lẽ và kiên định, để rồi mở ra một vũ trụ riêng trong từng hình ảnh nhỏ bé.”
Nhà Xuất bản Hội Nhà văn*
